Tyjemy, kiedy dostarczamy organizmowi znacznie więcej kalorii niż spalamy. Każdy organizm z inną intensywnością wykorzystuje to, czego dostarcza pożywienie. Zagadnienie to nie jest do końca wyjaśnione, ale od wielu lat jest przedmiotem zainteresowania wielu ośrodków naukowych.
Wyniki badań są często zaskakujące dla samych naukowców. Niedawno stwierdzono, że ludzie otyli znacznie szybciej spalają pokarm niż ludzie z niedowagą, bo wraz ze wzrostem masy ciała przemiany w ich organizmach zachodzą coraz szybciej. Dla tych, których masa jest o 10% większa od przewidzianej normą, zwykły posiłek nie jest wystarczający. Mają oni nie tylko więcej tkanki tłuszczowej sygnalizującej konieczność dostarczenia pożywienia, ale także szybciej spalają to, co zjedzą.
W okresie walki z nadwagą przemiany w ich organizmach ulegają spowolnieniu, utrudniając pozbycie się zbędnych kilogramów. Z nadmiarem kilogramów należy jednak walczyć, niezależnie od wszelkich przeszkód. Masa ciała wymykająca się spod kontroli to zwiększone ryzyko wielu groźnych chorób - od chorób serca, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, dolegliwości woreczka żółciowego czy układu oddechowego, po niektóre rodzaje nowotworów (m.in. raka sutka czy raka jelita grubego).
Szczególnie niebezpieczne jest tak powszechne wśród mężczyzn gromadzenie tłuszczu w okolicy talii (otyłość brzuszna), w przeciwieństwie do kobiet, u których tłuszcz odkłada się głównie w okolicy udowej, stanowiąc swoisty magazyn energii. Najbardziej wiarygodnym wskaźnikiem otyłości jest tzw. wskaźnik masy ciała określający zawartość tkanki tłuszczowej. Bywa tak, że spośród dwóch osób o takiej samej masie i wzroście jedna cierpi na otyłość, a druga nie, ponieważ ma dużą masę kości przy stosunkowo niewielkiej ilości tkanki tłuszczowej. Spośród wielu przyczyn otyłości za najczęściej spotykane uważa się cukrzycę, schorzenia tarczycy i niewłaściwe zwyczaje żywieniowe, mało aktywny tryb życia oraz czynniki dziedziczne. Otyłość mogą powodować niektóre leki, a zwłaszcza estrogeny, progestogeny, insulina i leki sterydowe.
Przeprowadzone niedawno badania wykazały, że za nadmierny wzrost masy ciała jest odpowiedzialna nie tylko tkanka tłuszczowa, ale także masa mięśni. Przy otyłości rośnie nie tylko liczba komórek tkanki tłuszczowej, ale komórki te stają się znacznie większe. W czasie prób walki z nadwagą komórki tkanki mięśniowej bardziej wydajnie wykorzystują składniki pokarmowe i dzięki temu spalają ich mniej, zmniejszając szybkość przemian w organizmie. Wszyscy zajmujący się leczeniem otyłości są zgodni co do jednego - podstawowym czynnikiem walki z nadwagą jest regularny wysiłek fizyczny.
Liczne badania wykazały, że ponad 95% pacjentów uczestniczących w programie walki z otyłością ponownie tyło, jeżeli regularna aktywność fizyczna nie stanowiła integralnej części programu. Okazało się, że można stale ograniczać liczbę spożywanych kalorii i nigdy nie stracić nadmiaru zgromadzonego przez organizm tłuszczu. Dzieje się tak dlatego, że wraz ze zmniejszeniem liczby spożywanych kalorii organizm uruchamia znany od tysięcy lat mechanizm obronny - następuje zmniejszenie szybkości przemian metabolicznych i bardziej ekonomiczne gospodarowanie zasobami energii. Jakby w przewidywaniu głodu organizm zabezpiecza się przed jego skutkami, walczy o przeżycie i robi wszystko, aby utrzymać masę ciała.
Osoby otyłe powinny traktować walkę z nadwagą jako proces długofalowy, wymagający rozważnego działania, a nie podejmowania krótkotrwałych, jednorazowych wysiłków w formie tzw. cudownych kuracji odchudzających. Należy zasięgnąć porady lekarza, który dobierze właściwą dietę. Niezbędna jest w niej zawartość błonnika pokarmowego. W niektórych przypadkach oprócz niskokalorycznej diety i aktywności fizycznej może zalecić stosowanie środków zmniejszających apetyt. Może to być efedryna wzmagająca metabolizm poprzez działanie na układ nerwowy, fenfluramina, która przyspiesza osiąganie uczucia sytości, zmniejszając w ten sposób liczbę spożywanych kalorii czy fluoksetyna - lek przeciwdepresyjny również zmniejszający apetyt.
Osoby bezskutecznie walczące z nadwagą są łatwymi ofiarami różnego rodzaju handlarzy oferujących “cudowne” środki odchudzające, od amfetaminy i hormonów tarczycy począwszy, na cudownych maściach “wytapiających” z organizmu cały tłuszcz skończywszy. Dla własnego bezpieczeństwa i w trosce o zdrowie stosowanie “cudownych” leków powinno być skonsultowane z lekarzem. W nielicznych przypadkach otyłości lekarz decyduje o konieczności zabiegu chirurgicznego polegającego na zmniejszeniu żołądka. Zabiegi te mogą być wykonane jedynie u osób zdrowych. Nie zostało jednak udowodnione, że pacjenci po zabiegu utrzymują właściwą masę ciała przez dłuższy czas.
Wiele wątpliwości budzą także inne, prostsze techniki pozbywania się nadmiaru tłuszczu, takie jak odsysanie tkanki tłuszczowej i ograniczenie ruchomości żuchwy. Ich stosowanie jest ograniczone do specjalnych przypadków. Aby odessać tkankę tłuszczową, dokonuje się nacięcia w miejscu odkładania się tłuszczu. Okazuje się, że ilość usuniętego w ten sposób tłuszczu jest jednak niewielka, a ponadto istnieje zagrożenie uszkodzenia naczyń krwionośnych i nerwów w miejscu odsysania. Ograniczenie ruchomości żuchwy może doprowadzić do uszkodzenia zębów i dziąseł, a także do przykurczu mięśni stawu żuchwowego. Pacjenci poddawani takiemu zabiegowi spożywają jedynie dietę płynną i rzeczywiście chudną, ale kiedy pełna ruchomość żuchwy zostanie przywrócona - wracają do starych zwyczajów żywieniowych i tyją ponownie.
Najbardziej istotnym czynnikiem osiągnięcia właściwej masy ciała jest odpowiednia dieta. Codzienne menu zwierające węglowodany złożone, np. ziemniaki i makarony, jak również drób, ryby oraz mnóstwo warzyw i owoców powinno nasycić, nie tucząc. Warto spróbować jadać główny posiłek w środku dnia, kiedy można spalić więcej spożytych kalorii. Zbyt obfity posiłek wieczorem, kiedy jest się mniej aktywnym, organizm trudniej trawi. Zamiast wysokokalorycznych napojów, soków owocowych i mleka należy wypijać codziennie od 6 do 8 szklanek wody. Zdecydowanie powinno się unikać wszelkich diet polegających na liczeniu kalorii. Stwierdzano wielokrotnie, że zwiększają one ryzyko powstawania zaburzeń odżywiania, np. jadłowstrętu psychicznego (anoreksji) i bulimii.
W celu pobudzenia przemiany materii można zastosować morszczyn (Fucus), który jest dostępny w aptekach zarówno w postaci tabletek, jak i preparatów homeopatycznych. Stwierdzono, że jest on szczególnie skuteczny przy otyłości wynikającej z zaburzeń czynności tarczycy. Bardzo skutecznie działają również leki wytwarzane z udziałem ziela lub korzeni mniszka lekarskiego, które płuczą nerki, pobudzają przemianę materii i zdecydowanie zmniejszają apetyt na słodycze. Można również jadać surowe liście mniszka w formie surówki albo popijać 3 razy dziennie odwar sporządzony z 2-3 łyżeczek korzenia gotowanego w 1/2 litra wody przez 10-15 minut.
Bardzo skutecznie działa również herbatka ze znamion (wąsów) kukurydzy. Przygotowuje się ją z 1 czubatej łyżki znamion zalanych szklanką wrzątku i odstawionych pod przykryciem do wystygnięcia na 3-4 minuty. Pije się ją po szklance 2-3 razy dziennie (bez słodzenia).
Teresa Lewkowicz-Mosiej
Źródło: http://www.4wymiar.pl/
Ostatnie komentarze